Najdziwniejsze grzyby w Polsce potrafią całkowicie zmienić postrzeganie rodzimej przyrody, przypominając formą jaskrawoczerwone macki ośmiornicy, lwią grzywę lub zamaskowane gniazda ptaków. W polskich lasach występuje wiele gatunków o nietypowej anatomii, które wyróżniają się zaskakującym wyglądem oraz unikalnymi strategiami przetrwania. Przekonaj się, jakie osobliwości kryją polskie knieje i z jakiego powodu łatwo pomylić je z egzotycznymi organizmami.
Większość grzybiarzy kojarzy leśne zbiory z tradycyjnymi borowikami, podgrzybkami czy kurkami. Królestwo grzybów obejmuje jednak organizmy o skrajnie nietypowej budowie. Część z nich wyewoluowała w sposób przyciągający owady zapachami padliny, inne wytwarzają struktury służące do mechanicznego wyrzucania zarodników za pomocą opadów atmosferycznych. Poznaj pięć najbardziej specyficznych gatunków, które można spotkać na naszych terenach.
Kolczakówka piekąca (Hydnellum peckii), znana również jako ząb diabła, przyciąga uwagę niepokojącą formą wizualną. Na jej białej powierzchni podczas wilgotnych dni pojawiają się krople przypominające krew.
Proces ten nosi nazwę gutacji. Gleba wtłacza wodę do korzeni grzybni, a rosnące ciśnienie wyciska sok przez pory owocnika. Czerwona ciecz zawiera pigment o właściwościach przeciwzakrzepowych.
Soplówka jeżowata (Hericium erinaceus) całkowicie odbiega od struktury klasycznego grzyba z kapeluszem. Jej owocnik tworzy gęstą kępę zwisających igieł, przez co przypomina lwią grzywę lub morski koralowiec.
Jest to gatunek rzadki, rosnący głównie na pniach starych buków. Medycyna dalekowschodnia przypisuje mu właściwości prozdrowotne, a naukowcy badają jego wpływ na regenerację układu nerwowego.
Okratek australijski (Clathrus archeri) stanowi przykład gatunku obcego, który adaptował się do europejskiego klimatu. Dojrzały owocnik pęka i rozpościera jaskrawoczerwone ramiona, wyglądając niczym mała ośmiornica.
Grzyb emituje intensywny zapach padliny. Wabi w ten sposób muchy, które siadają na jego powierzchni i przenoszą zarodniki. Mimo odpychającej woni nie jest trujący, choć uważa się go za niejadalnego.
Próchnilec maczugowaty (Xylaria polymorpha) bywa nazywany palcami umarlaka. Ciemne, cylindryczne owocniki wyrastają grupami u podstawy spróchniałych pniaków, imitując dłoń wyłaniającą się z ziemi.
Gatunek ten jest saprotrofem. Żywi się martwą materią organiczną i przyspiesza naturalny rozkład drewna w lasach.
Mądziak malinowy (Mutinus ravenelii) zwraca uwagę podłużnym owocnikiem o mocno różowej barwie. Wytwarza aromat kojarzący się ze zgniłą kapustą lub mięsem.
Zapach rozchodzi się na odległość kilku metrów, przyciągając owady odpowiedzialne za ekspansję gatunku. W niektórych krajach Azji jego bardzo młode owocniki są uznawane za kulinarny rarytas.
Niezwykłe formy przybierają także mniejsze organizmy, które łatwo przeoczyć podczas spaceru:
Większość osobliwych grzybów w Polsce nie wykazuje silnych właściwości trujących, ale zalicza się je do gatunków niejadalnych. Wynika to z palącego smaku, twardej struktury oraz nieprzyjemnego zapachu. Przed wyprawą warto poznać podstawowe zasady bezpiecznego zbierania grzybów, aby uniknąć pomyłek w lesie.
Nietypowe okazy pojawiają się w starych lasach o naturalnym charakterze, takich jak Puszcza Białowieska, oraz w parkach krajobrazowych na martwych pniach drzew liściastych.
